Kurumsal Web Sitesi Yaptırırken Sorulması Gereken 12 Soru

Web tasarımı yaptırmak, çoğu işletme için birkaç yılda bir alınan bir karar. Sık yapılmadığı için de neyin sorulması gerektiği bilinmiyor. Sonuç: teklifler fiyata göre karşılaştırılıyor ve sorunlar teslimden sonra ortaya çıkıyor.

Aşağıdaki 12 soru, ajans görüşmelerinde sormanız gereken şeyler. Hepsinin cevabını yazılı isteyin. Sözlü verilen taahhüt, altı ay sonra kimsenin hatırlamadığı taahhüttür.

1. Kaynak kodlar teslimde bana devrediliyor mu?

Bu listedeki en önemli soru. Cevap "evet" değilse çok dikkatli düşünün.

Kaynak kodun sizde olmaması, ileride ajans değiştirmek istediğinizde sıfırdan başlamanız anlamına gelir. Bazı ajanslar siteyi kendi altyapılarında "kiralama" modeliyle sunar; bu meşru bir iş modelidir ama ne aldığınızı bilmeniz gerekir.

Sözleşmede şu ifadeyi arayın: proje bedelinin tamamı ödendiğinde tüm kaynak kodlar, veritabanı ve tasarım dosyaları müşteriye devredilir.

2. Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı olacak?

Alan adı sizin adınıza kayıtlı olmalı. Ajansın adına kayıtlı bir alan adı, ilişki bozulduğunda ciddi bir kaldıraca dönüşür.

Hosting hesabına da kendi erişiminiz olsun. Ajans yönetsin, sorun değil — ama yönetici erişimi sizde de bulunsun.

3. Hazır tema mı kullanıyorsunuz, sıfırdan mı tasarlıyorsunuz?

İkisi de geçerli seçenek. Sorun, hazır tema kurulumunun "özel tasarım" diye satılması.

Hazır tema kullanılacaksa hangi tema olduğunu ve lisans bedelinin kime ait olduğunu sorun. Sıfırdan tasarım yapılacaksa tasarımın Figma gibi bir araçta önce onayınıza sunulup sunulmayacağını netleştirin.

4. Teslim edilecek PageSpeed skoru ne olacak?

Sayfa hızı artık estetik bir tercih değil, Google'ın doğrudan sıralama sinyali. Ama teklif aşamasında kimse konuşmuyor.

Somut bir sayı isteyin: "mobilde PageSpeed Insights performans skoru en az 90". Bunu sözleşmeye yazdırın ve teslim sırasında birlikte ölçün. Konunun teknik arka planı için Core Web Vitals rehberimize bakabilirsiniz.

5. Kaç revizyon hakkım var?

"Memnun kalana kadar revizyon" ifadesi kulağa iyi geliyor ama uygulamada iki tarafı da zora sokuyor; çünkü sınırsız revizyon vaadi verilen projeler genellikle en geç teslim edilenler oluyor.

Sağlıklı yapı şudur: tasarım aşamasında 2–3 revizyon, geliştirme aşamasında hata düzeltmeleri sınırsız, kapsam değişikliği ayrı fiyatlandırılır. Revizyon ile kapsam değişikliği arasındaki farkın tanımını sözleşmede görün.

6. Teslim süresi nedir ve gecikirse ne oluyor?

Süre kadar önemli olan, sürenin neye bağlı olduğu. Çoğu gecikmenin nedeni ajans değil, müşteriden gelmeyen içerik.

Sözleşmede iki yönlü bir yapı olmalı: ajans için teslim tarihi ve gecikme yaptırımı, müşteri için içerik teslim tarihi. Bir taraf gecikince takvimin nasıl kayacağı önceden yazılı olsun.

7. Site yayına girdikten sonra içeriği kendim güncelleyebilecek miyim?

Her küçük metin değişikliği için ajansa yazmak zorunda kalmak, zamanla hem maliyet hem gecikme yaratır.

Hangi alanların panelden yönetilebileceğini teslim öncesinde listeleyin. Genellikle şunlar sizde olmalı: metinler, görseller, blog yazıları, fiyat ve kampanya alanları, iletişim bilgileri.

8. Mobil uyumluluk hangi cihazlarda test edilecek?

"Mobil uyumlu" ifadesi artık standart bir vaat ama uygulaması değişiyor. Trafiğinizin çoğunluğu mobilden geliyorsa bu kritik.

Test edilecek genişlikleri sorun. Asgari beklenti: 320 piksel (küçük telefonlar), 375 ve 414 piksel (yaygın telefonlar), 768 piksel (tablet) ve masaüstü kırılımları. Özellikle 320 pikselde yatay kaydırma olmamalı.

9. SEO çalışması neyi kapsıyor?

Bu ifadenin altı çoğu zaman boş. Somutlaştırın:

• Her sayfada benzersiz başlık ve açıklama etiketi var mı?
• Canonical etiketleri kurulacak mı?
• XML sitemap ve robots.txt yapılandırılacak mı?
• Schema (yapısal veri) işaretlemesi eklenecek mi?
• Google Search Console kurulumu dahil mi?
• Anahtar kelime araştırması yapılacak mı, yoksa sadece teknik altyapı mı?

Son madde en kritik ayrım. Teknik altyapı standart olmalı; strateji ve içerik çalışması ayrı bir hizmettir.

10. KVKK uyumu için ne yapılıyor?

Form üzerinden kişisel veri topluyorsanız KVKK yükümlülüğünüz var ve sorumluluk sizde, ajansta değil.

Sorulacaklar: Aydınlatma metni hazırlanacak mı? Açık rıza ayrı bir onay kutusuyla mı alınacak? Ticari ileti izni ayrı mı tutulacak? Veriler nerede saklanacak ve ne kadar süreyle? Çerez onayı reddedilebilir olacak mı?

Son madde önemli: reddetme seçeneği sunmayan çerez banner'ı mevzuata uygun değildir.

11. Teslim sonrası destek ne kadar sürüyor ve neyi kapsıyor?

Süreden çok kapsam önemli. Net bir ayrım isteyin:

Genellikle dahil: ajans kaynaklı hataların düzeltilmesi, teknik arızalar, güvenlik güncellemeleri.

Genellikle dahil değil: yeni sayfa ekleme, tasarım değişikliği, yeni özellik geliştirme, içerik yazımı.

Destek süresi bittikten sonraki saatlik ücreti de şimdiden öğrenin.

12. Daha önce yaptığınız siteleri canlı olarak görebilir miyim?

Ekran görüntüsü değil, canlı adres isteyin. Sonra o siteleri kendiniz test edin:

• PageSpeed Insights'ta skorunu ölçün
• Telefonunuzdan açıp gezinin
• Formu doldurup çalışıp çalışmadığına bakın
• Mümkünse o işletmeyi arayıp memnuniyetini sorun

Son madde zahmetli görünüyor ama en değerlisi. Beş dakikalık bir telefon görüşmesi, referansın gerçekliğini teyit eder.

Bonus soru: Proje sırasında iletişim nasıl yürüyecek?

Teknik olmayan ama projeyi en çok etkileyen soru bu. Kimin muhatabınız olduğu, hangi kanaldan yazışacağınız ve ne sıklıkla ilerleme göreceğiniz baştan netleşmezse, süreç boyunca iki taraf da yorulur.

Netleştirilecekler:

• Tek bir muhatap var mı? Her seferinde farklı kişiyle konuşmak bilgi kaybına yol açıyor.
• Hangi kanal kullanılacak? E-posta, WhatsApp, proje yönetim aracı — karışık kullanım kararların kaybolmasına neden oluyor.
• Ne sıklıkla ilerleme göreceğim? Haftalık kısa bir durum güncellemesi çoğu proje için yeterli.
• Test ortamı verilecek mi? Siteyi yayına almadan gezebilmeniz gerekir.
• Geri bildirimlerimi nasıl ileteceğim? Dağınık gelen revizyon talepleri en çok gecikme yaratan şey.

Bizim önerimiz: kararların yazılı kaldığı tek bir kanal seçin. Telefonda konuşulan şeyi mutlaka yazıya dökün. Bu, ileride "böyle konuşmuştuk" tartışmasını baştan bitiriyor.

Ödeme planı nasıl olmalı?

Sık sorulmayan ama sormanız gereken bir başlık daha. Sağlıklı bir ödeme planı, riski iki tarafa dengeli dağıtır.

Yaygın ve makul yapı şudur:

• Sözleşme imzasında %30–40. Projenin başlaması için.
• Tasarım onayında %30. Görsel çalışma tamamlandığında.
• Teslimde kalan tutar. Site yayına hazır olduğunda.

Baştan tamamının istenmesi, sizin açınızdan kaldıraç bırakmadığı için risklidir. Tersine, hiç peşinat istenmemesi de ajansın projeyi öncelik listesinde arkaya atmasına yol açabiliyor.

Kaynak kod devrinin son ödemeye bağlanması normaldir ve adildir; sözleşmede bunun açıkça yazılı olması iki tarafı da korur.

Cevaplardan çıkaracağınız asıl sonuç

Bu soruların yanıtları kadar, nasıl yanıtlandığı da bilgi verir. İyi bir ajans şu davranışları gösterir:

• Bilmediği bir şeye "bakıp döneyim" der, uydurmaz
• Sizin işinize dair sorular sorar, sadece anlatmaz
• Yapamayacağı şeyi baştan söyler
• Fiyatı kapsamla birlikte açıklar
• Sözleşme önerisini kendisi getirir

Tersi durumlar da uyarı işaretidir: her soruya "tabii ki yaparız" demek, sözleşmeden kaçınmak, çok kısa teslim süresi vaat etmek, garanti edilemeyecek sıralama sözü vermek.

Sözleşmede mutlaka bulunması gerekenler

Görüşmeler bittiğinde sözleşmede şu maddeleri arayın:

1. Kapsamın sayfa tipi bazında listesi
2. Teslim tarihi ve gecikme yaptırımı
3. Ödeme planı ve aşamaları
4. Kaynak kod ve fikri mülkiyet devri
5. Revizyon hakkı sayısı ve tanımı
6. Performans taahhüdü (PageSpeed skoru)
7. Destek süresi ve kapsamı
8. Gizlilik ve veri güvenliği maddeleri
9. Fesih koşulları

Özet

Web tasarımı yaptırmak teknik bir alışveriş değil, birkaç yıl sürecek bir iş ilişkisinin başlangıcı. Doğru soruları önce sormak, sonra pişman olmaktan çok daha ucuz.

Bu 12 soruyu bize de sorabilirsiniz — hepsinin yanıtı çalışma sürecimiz sayfasında yazılı. Projeniz için görüşmek isterseniz teklif formunu doldurmanız yeterli.