Web Sitesi Teslim Sonrası: Bakım, Hosting, Güncelleme

Site yayına girdiğinde iş bitmiş sayılmıyor; asıl orada başlıyor. Buna rağmen çoğu işletme teslim sonrasını planlamadan projeye giriyor ve altı ay sonra sorunlarla karşılaşıyor.

Bu yazıda teslimden sonra neyin, kim tarafından, hangi sıklıkla yapılması gerektiğini anlatıyoruz.

Teslim anında elinizde olması gerekenler

Devir tesliminde şu listeyi isteyin. Eksikse şimdi tamamlatın; altı ay sonra çok daha zor olacak.

Alan adı yönetim paneli erişimi (sizin adınıza kayıtlı olmalı)
Hosting paneli erişimi
Site yönetim paneli yönetici hesabı
Kaynak kodlar (ya da kod deposuna erişim)
Veritabanı yedeği
Tasarım kaynak dosyaları
Google Analytics ve Search Console erişimi (mülkiyet sizde olsun)
Kullanılan üçüncü taraf servislerin hesap bilgileri
Kısa kullanım dokümanı

Özellikle üzerinde durun: Analytics ve Search Console mülkiyeti ajansın hesabında değil, sizin hesabınızda olmalı. Ajans yönetici olarak eklensin — tersi değil.

Alan adı: en kritik ve en çok unutulan kalem

Alan adının süresi doldu diye yayından kalkan site sayısı sandığınızdan fazla.

Yapılması gerekenler:

Otomatik yenilemeyi açın. Tek en önemli önlem bu.
Kayıtlı e-posta adresini güncel tutun. Uyarı e-postaları oraya gidiyor; ayrılan bir çalışanın adresi kayıtlıysa uyarıyı kimse görmez.
Alan adı gizliliğini değerlendirin. Kayıt bilgilerinizin herkese açık olmasını istemiyorsanız.
Transfer kilidini açık tutun. İzinsiz transferi engeller.
Takvime hatırlatma koyun. Otomatik yenileme kartın süresi dolduğunda çalışmaz.

Alan adı yıllık 300–900 TL gibi küçük bir kalem ama kaybedilmesi telafisi en zor sorun. Süresi dolan alan adı bir süre sonra başkası tarafından alınabiliyor.

Hosting seçimi ve yönetimi

Hosting, sitenizin hızının tavanını belirliyor. Ne kadar optimize ederseniz edin, yavaş sunucuyla iyi sonuç alamazsınız.

Paylaşımlı hosting. Yılda 1.500–4.000 TL. Küçük tanıtım siteleri için yeterli. Dezavantajı: aynı sunucudaki diğer siteler sizin hızınızı etkileyebiliyor.

VPS / bulut sunucu. Yılda 6.000–25.000 TL. Orta ve büyük siteler, e-ticaret için uygun. Yönetim bilgisi gerektiriyor.

Yönetilen platformlar. Modern çatılarla geliştirilen siteler için. Küçük projelerde ücretsiz katman yeterli olabiliyor, trafik arttıkça ölçekleniyor.

Seçim yaparken bakılacaklar: sunucu konumu (hedef kitleniz Türkiye'deyse Türkiye ya da Avrupa), günlük yedekleme var mı, SSL dahil mi, destek yanıt süresi ne kadar, trafik limiti nedir.

Bir uyarı: en ucuz hosting genellikle en pahalı tercih oluyor. Yavaş sunucu hem sıralama hem dönüşüm kaybettiriyor.

Yedekleme: olmazsa olmaz

Yedeği olmayan site, bir gün mutlaka kaybedilir.

Sıklık. İçerik güncelleme sıklığınıza göre: statik bir tanıtım sitesi için haftalık, aktif blog için günlük, e-ticaret için günlük ve mümkünse anlık veritabanı yedeği.

Konum. Yedek, sitenin bulunduğu sunucudan başka bir yerde durmalı. Sunucu çökerse üzerindeki yedek de gider.

Kapsam. Hem dosyalar hem veritabanı. Sadece biri yeterli değil.

Test. En çok atlanan adım. Yedeğin geri yüklenebildiğini yılda en az bir kez test edin. Bozuk yedek, yedek değildir.

Güvenlik güncellemeleri

WordPress ya da benzeri bir CMS kullanıyorsanız bu sürekli bir iş.

Yapılması gerekenler: Çekirdek, tema ve eklenti güncellemelerini düzenli uygulayın. Kullanılmayan eklenti ve temaları silin (devre dışı bırakmak yetmez). PHP sürümünü güncel tutun. Yönetici parolalarını güçlü tutun ve iki faktörlü doğrulama açın. Giriş denemelerini sınırlayın.

Güncelleme öncesi mutlaka yedek alın. Güncellemelerin ara sıra bir şeyi bozması normaldir; geri dönebilir olmak önemlidir.

Özel yazılım tabanlı sitelerde bu yük daha az ama sıfır değil; kullanılan paketlerin güvenlik güncellemeleri takip edilmeli.

SSL sertifikası

Artık ücretsiz seçenekler standart ve çoğu hosting sağlayıcısı otomatik yeniliyor. Yine de kontrol edin: sertifika süresi dolmuş bir site, tarayıcıda "güvenli değil" uyarısıyla açılıyor ve ziyaretçilerin çoğu o noktada geri dönüyor.

Düzenli izlenmesi gerekenler

Uptime izleme. Siteniz çöktüğünde bunu müşterinizden öğrenmek istemezsiniz. Ücretsiz izleme araçları dakikalık kontrol yapıp e-posta gönderiyor.

Search Console. Ayda bir bakın: tarama hataları, indeksleme sorunları, Core Web Vitals raporu, manuel işlem uyarıları.

Analytics. Trafik trendini takip edin. Ani düşüş genellikle teknik bir sorunun habercisi.

Kırık bağlantılar. Zamanla içerik silinir, URL değişir. Üç ayda bir tarama yapın.

Sayfa hızı. Ayda bir PageSpeed ölçümü yapın. Skor zamanla düşüyorsa nedeni genellikle sonradan eklenen script'ler ya da optimize edilmemiş görseller.

Ne sıklıkla ne yapılmalı

Haftalık: Yedek kontrolü, uptime durumu.

Aylık: Güvenlik güncellemeleri, Search Console kontrolü, hız ölçümü, form testleri.

Üç ayda bir: Kırık bağlantı taraması, içerik güncellik kontrolü, yedek geri yükleme testi, kullanılmayan eklenti temizliği.

Yıllık: Alan adı ve hosting yenileme, SSL kontrolü, genel teknik denetim, yasal metinlerin güncelliği.

Bakım paketi almalı mıyım?

Kendi ekibinizde teknik biri varsa yukarıdakileri kendiniz yürütebilirsiniz. Yoksa bakım paketi mantıklı bir tercih.

İzmir piyasasında aylık 1.500–4.500 TL bandında değişiyor. Paket alırken kapsamı netleştirin:

Yedekleme sıklığı nedir ve nerede saklanıyor?
Güncellemeler ne sıklıkla yapılıyor?
Uptime izleme dahil mi?
Aylık kaç saat içerik güncellemesi dahil?
Acil durumda müdahale süresi nedir?
Aylık rapor veriliyor mu?
Site hacklenirse kurtarma dahil mi?

Son madde önemli ve çoğu pakette kapsam dışı; önceden sorun.

Site çöktüğünde ne yapmalı?

Bir gün siteniz açılmayacak. Bu ihtimali baştan kabul edip hazırlıklı olmak, o gün yaşanacak paniği ciddi biçimde azaltıyor.

Önce sorunun kimde olduğunu anlayın. Site hiç mi açılmıyor, yavaş mı açılıyor, yoksa hata mı veriyor? Farklı bir cihazdan ve mobil veriden de deneyin — bazen sorun sizin internetinizde ya da yerel önbellekte oluyor.

Hata mesajını okuyun. "500" sunucu tarafında bir hata, "403" izin sorunu, "sertifika hatası" SSL'in süresinin dolduğunu gösteriyor. Bu ayrım, kime başvuracağınızı belirliyor.

Son değişikliği düşünün. Sorun genellikle en son yapılan işlemden kaynaklanıyor: bir eklenti güncellemesi, yeni eklenen bir kod parçası, hosting paketinde yapılan bir değişiklik.

Yedeğe dönmekten çekinmeyin. Sorunu çözmeye çalışırken saatler harcamaktansa, çalışan son yedeğe dönüp sonra sakin kafayla incelemek çoğu zaman daha doğru.

Bunun için önceden hazırlamanız gereken tek şey bir iletişim listesi: hosting sağlayıcısının destek hattı, alan adı sağlayıcısı, ajansınızın acil iletişim bilgisi. Bu listeyi siteye değil, telefonunuzda erişebileceğiniz bir yere kaydedin — site çöktüğünde siteden bakamazsınız.

Sık yapılan beş hata

Alan adının ajans adına kayıtlı olması. İlişki bittiğinde ciddi sorun.
Analytics mülkiyetinin ajansta olması. Geçmiş veriye erişiminizi kaybedebilirsiniz.
Yedeğin sunucu üzerinde tutulması. Sunucu giderse yedek de gider.
"Çalışıyor, dokunmayalım" yaklaşımı. Güncellenmeyen site zamanla açık hale geliyor.
Yasal metinlerin unutulması. Mevzuat değişiyor; KVKK ve e-ticaret metinleri güncel tutulmalı.

İçerik de bakım ister

Teknik bakım kadar önemli ama daha az konuşulan konu: içeriğin güncelliği.

Kontrol edilecekler: çalışma saatleri ve iletişim bilgileri, fiyat bilgileri, ekip sayfası, geçmiş kampanyalar, "2024'te kurulduk" gibi zamanla eskiyen ifadeler, referans listesi.

Güncel olmayan bilgi, ziyaretçinin sitenin tamamına duyduğu güveni zedeliyor.

Özet

Web sitesi bir ürün değil, bakım isteyen bir varlık. Alan adı ve hosting yenilemeleri, düzenli yedekleme, güvenlik güncellemeleri ve içerik tazeliği — bunların hiçbiri tek başına büyük iş değil ama ihmal edildiğinde biriken maliyet yüksek oluyor.

En azından şunları bugün yapın: alan adında otomatik yenilemeyi açın, yedeğin nerede tutulduğunu öğrenin ve Analytics mülkiyetinin sizde olduğunu doğrulayın.

Bakım yükünü devretmek isterseniz web sitesi bakım ve destek paketlerimizi inceleyebilirsiniz — başka bir ajansın yaptığı siteleri de teknik denetim sonrası bakıma alıyoruz.